Periyodik Kontrol Nedir?

Periyodik kontrol nedir, hangi ekipmanlar kontrol edilir, ne sıklıkla yapılır? İş ekipmanlarının yasal periyodik muayenesi hakkında rehber.

Periyodik Kontrol Nedir?

Periyodik kontrol, işyerlerinde kullanılan iş ekipmanlarının imalat, montaj ve kullanımdan kaynaklanabilecek tehlikelere karşı belirli aralıklarla yetkili kişilerce muayene edilmesidir. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'ne dayanır. Amaç, ekipman kaynaklı iş kazalarını önlemek ve ekipmanın güvenle çalıştığını belgelemektir.

Hangi Ekipmanlar Periyodik Kontrole Tabidir?

Kaldırma ve İletme Ekipmanları

Vinç, caraskal, forklift, transpalet, asansör, yürüyen merdiven ve platformlar düzenli kontrol gerektirir.

Basınçlı Kaplar

Kompresör, hava tankı, buhar kazanı, kalorifer kazanı, hidrofor ve genleşme tankları basınç kaynaklı riskler taşır.

Tesisat Kontrolleri

Elektrik iç tesisatı, topraklama tesisatı ve paratoner (yıldırımdan korunma) sistemleri elektriksel güvenlik için kontrol edilir.

Tezgâh ve Makineler

Pres, CNC, jeneratör ve diğer üretim ekipmanları da kapsamdadır.

Periyodik Kontrol Ne Sıklıkla Yapılır?

İlgili standartta farklı bir süre belirtilmediği sürece periyodik kontroller yılda en az bir kez yapılır. Ancak kaldırma ekipmanları ve basınçlı kaplar gibi yüksek riskli ekipmanlar için ilgili standartlar daha kısa periyotlar öngörebilir.

Kontrol Sonucunda Ne Olur?

Her ekipman için; muayene tarihini, kontrol kriterlerini, ölçüm değerlerini ve uygunluk durumunu içeren, yetkili kişi tarafından imzalı bir periyodik kontrol raporu düzenlenir. Bu rapor, denetimlerde ibraz edilmek üzere saklanmalıdır. Uygunsuzluk tespit edilen ekipman, eksiklikler giderilene kadar güvenli kabul edilmez.

Periyodik Kontrol Neden Önemli?

Bakımsız veya kontrolsüz ekipmanlar; devrilme, kopma, patlama ve elektrik çarpması gibi ciddi iş kazalarına yol açabilir. Düzenli periyodik kontrol, bu riskleri erken tespit ederek hem can güvenliğini sağlar hem de işverenin yasal sorumluluğunu yerine getirmesine olanak tanır.

Özet

Periyodik kontrol, iş ekipmanlarının güvenli kullanımını güvence altına alan yasal bir zorunluluktur. Kontrol takviminin düzenli takip edilmesi, hem kazaların önlenmesi hem de denetime hazır olmak için şarttır.

Sıkça Sorulan Sorular

Periyodik kontrol zorunlu mu?

Evet. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği gereği, kapsamdaki iş ekipmanları belirli aralıklarla yetkili kişilerce periyodik kontrole tabi tutulmak zorundadır.

Periyodik kontrolü kim yapabilir?

Kontroller; ekipmanın türüne uygun makine, elektrik veya inşaat mühendisi gibi, Bakanlık kayıt sistemine kayıtlı yetkili kişiler tarafından yapılır ve imzalı rapora bağlanır.

Kontrol periyodu ne kadardır?

İlgili standartta aksi belirtilmedikçe periyodik kontroller yılda en az bir kez yapılır. Bazı ekipmanlar için standartlar daha sık kontrol öngörebilir.