2026 Yılında İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatında İşletmeleri Neler Bekliyor?
İş sağlığı ve güvenliği yalnızca yasal bir zorunluluk değil; çalışanların korunması, iş sürekliliğinin sağlanması ve işletmelerin sürdürülebilirliği açısından stratejik bir yönetim alanıdır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında faaliyet gösteren işletmeler, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre birçok yükümlülüğü yerine getirmekle sorumludur. 2026 yılında da işverenlerin temel sorumlulukları devam etmekte olup, özellikle dijital takip sistemleri, düzenli denetimler ve güncel mevzuata uygun dokümantasyon süreçleri her zamankinden daha büyük önem taşımaktadır. Bu rehberde, işletmelerin yerine getirmesi gereken temel İSG yükümlülüklerini ve dikkat edilmesi gereken uygulamaları özetliyoruz.
6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Kimleri Kapsıyor?
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu; • Kamu kurumlarını, • Özel sektör işletmelerini, • Organize sanayi bölgelerini, • Üretim tesislerini, • İnşaat sektörünü, • Hizmet sektörünü, • Ticari işletmeleri kapsamaktadır. Kanun, işyerinin büyüklüğünden bağımsız olarak işverenlere çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlama yükümlülüğü getirmektedir.
İşverenlerin Temel Yükümlülükleri
İşverenler, işyerinde güvenli bir çalışma ortamı oluşturmak için aşağıdaki temel yükümlülükleri yerine getirmek zorundadır: • Risk değerlendirmesi yaptırmak • Acil durum planı hazırlamak • Çalışanlara İSG eğitimi vermek • Çalışanların sağlık gözetimini sağlamak • İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmek (mevzuat kapsamına göre) • Periyodik kontrolleri yaptırmak • İş hijyeni ölçümlerini gerçekleştirmek • Kişisel koruyucu donanımları temin etmek • Çalışanların görüşlerini almak ve katılımlarını sağlamak • İş kazalarını ve ramak kala olaylarını kayıt altına almak
Risk Değerlendirmesi
Risk değerlendirmesi, işyerinde meydana gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi ve bu tehlikelere karşı alınacak önlemlerin planlanması amacıyla hazırlanan temel İSG dokümanıdır. Risk değerlendirmesi; • İşyeri ilk faaliyete başlamadan önce, • Yeni makine veya ekipman alındığında, • Üretim yöntemi değiştiğinde, • İş kazası meydana geldiğinde, • Çalışma ortamı değiştiğinde yeniden gözden geçirilmelidir.
Acil Durum Planı
İşletmeler; • Yangın • Patlama • Kimyasal sızıntı • Doğal afet • Sabotaj • Tahliye gibi durumlara karşı yazılı acil durum planı hazırlamak ve belirli aralıklarla tatbikat yapmakla yükümlüdür.
Periyodik Kontroller
İşyerlerinde kullanılan birçok ekipman belirli sürelerde kontrol edilmek zorundadır. Bunlardan bazıları: • Basınçlı kaplar • Kompresörler • Kaldırma ekipmanları • Vinçler • Forkliftler • Asansörler • Elektrik tesisatı • Topraklama tesisatı • Paratoner sistemleri • Yangın tesisatları • Havalandırma sistemleri Periyodik kontroller, ## İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilmelidir.
Çalışanların Sağlık Gözetimi
İşverenler; • İşe giriş muayeneleri, • Periyodik sağlık muayeneleri, • İş değişikliği muayeneleri, • İş kazası sonrası muayeneler, • Meslek hastalığı şüphesi durumunda gerekli kontroller gibi sağlık hizmetlerini sağlamakla yükümlüdür. Sağlık gözetiminin sıklığı, işyerinin tehlike sınıfına ve çalışanın maruz kaldığı risklere göre belirlenir.
İş Hijyeni Ölçümleri
Çalışanların maruz kaldığı fiziksel, kimyasal ve biyolojik risklerin belirlenmesi amacıyla iş hijyeni ölçümleri yapılmalıdır. Bunlar arasında: • Gürültü ölçümü • Toz ölçümü • Titreşim ölçümü • Aydınlatma ölçümü • Termal konfor ölçümü • Gaz ölçümleri • Kimyasal maruziyet ölçümleri yer almaktadır.
İSG Eğitimleri
İşverenler, çalışanlarına işe başlamadan önce ve belirli periyotlarla iş sağlığı ve güvenliği eğitimi vermek zorundadır. Eğitimler; • İşe girişte, • İş değişikliğinde, • Yeni teknoloji kullanımında, • İş kazası sonrası, • Mevzuatta belirtilen yenileme sürelerinde tekrarlanmalıdır.
Kişisel Koruyucu Donanımlar
Çalışanların maruz kaldığı risklere göre uygun kişisel koruyucu donanımlar ücretsiz olarak sağlanmalı ve doğru kullanımına ilişkin eğitim verilmelidir. Başlıca KKD'ler: • Baret • Koruyucu gözlük • Eldiven • Solunum maskeleri • İş ayakkabıları • Emniyet kemerleri • Kulak koruyucular
Patlamadan Korunma Dokümanı (PKD)
Patlayıcı ortam oluşma ihtimali bulunan işyerlerinde Patlamadan Korunma Dokümanı hazırlanması zorunludur. PKD kapsamında; • Patlayıcı ortam analizi, • ATEX bölgelerinin belirlenmesi, • Ateşleme kaynaklarının değerlendirilmesi, • Koruyucu tedbirlerin planlanması gerçekleştirilmektedir.
Mesleki Yeterlilik Belgesi (MYK)
Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çalışan personelin, ilgili mesleklerde Mesleki Yeterlilik Belgesine sahip olması zorunlu olabilir. MYK belgeleri hem çalışanların mesleki yeterliliğini belgelemekte hem de işverenlerin yasal yükümlülüklerini yerine getirmesine katkı sağlamaktadır.
İlk Yardım Eğitimi
İşyerlerinde tehlike sınıfına göre yeterli sayıda sertifikalı ilk yardımcı bulundurulması gerekmektedir. İlk yardımcılar, Sağlık Bakanlığı onaylı eğitimleri tamamlayarak sertifika almaktadır.
2026'da İşletmelerin Dikkat Etmesi Gerekenler
2026 yılında işletmelerin yalnızca belge sahibi olması yeterli değildir. Belgelerin güncel olması, eğitimlerin yenilenmesi, periyodik kontrollerin zamanında yapılması ve tüm süreçlerin düzenli olarak takip edilmesi büyük önem taşımaktadır. Özellikle dijital takip sistemleri sayesinde yaklaşan kontrol tarihleri, sağlık muayeneleri, eğitim yenilemeleri ve yasal yükümlülükler daha etkin şekilde yönetilebilmektedir.
Sonuç
İş sağlığı ve güvenliği, yalnızca yasal zorunlulukların yerine getirilmesinden ibaret değildir. Doğru planlanan İSG süreçleri; iş kazalarının önlenmesine, çalışan memnuniyetinin artmasına, üretim sürekliliğinin korunmasına ve işletmenin kurumsal itibarının güçlenmesine katkı sağlar. İşletmenizin tüm iş sağlığı ve güvenliği süreçlerini tek platform üzerinden yönetmek, hizmet sağlayıcıları karşılaştırmak ve mevzuata uygunluğunuzu dijital olarak takip etmek için isgburda.com'un sunduğu çözümlerden yararlanabilirsiniz.
